Vier Liemerse partijen dienen motie in
’Geef de Liemerse fusie de tijd die zij verdient’
LIEMERS - Vier politieke partijen uit de vier Liemerse gemeenten dienen gezamenlijk een motie in bij hun gemeenteraden. De motie roept op om de geplande fusiedatum van 1 januari 2029 te verschuiven naar 1 januari 2030. Reden: het huidige traject is te kort om de fusie zorgvuldig voor te bereiden. De motie wordt ingediend door Stadspartij Doesburg, Forum voor Democratie Zevenaar, DOED en BurgerBelangen (beide uit Duiven).
Het Handboek Gemeentelijke Herindeling van het ministerie van Binnenlandse Zaken en de VNG stelt dat een herindelingstraject vanaf het principebesluit tot de feitelijke fusie drie tot vier jaar duurt. Voor de Liemerse fusie zou die termijn nu zo'n drie jaar bedragen. Daarbij gaat het echter om een vier gemeentefusie met aanzienlijke onderlinge verschillen, waar twee gemeentefusies elders in het land al 2,5 jaar nodig hebben.
"Vergelijk Best-Oirschot" zegt een van de indieners. "Daar fuseren slechts twee vergelijkbare gemeenten, met een gedeelde regionale oriëntatie. Toch nemen zij van principebesluit tot fusie 2,5 jaar de tijd. In de Liemers gaat het om vier gemeenten met heel verschillende karakters: een Hanzestad, een dorpsgemeente, een verstedelijkte gemeente en een centrumstad die pas in 2018 zelf gefuseerd is. Dan kun je niet sneller dan in Best-Oirschot. Dat zou roekeloos zijn."
De indieners verwijzen naar onderzoek van het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) van de Rijksuniversiteit Groningen. Dit onderzoek heeft 39 Nederlandse herindelingen geanalyseerd. Hoogleraar Maarten Allers concludeerde dat te krappe voorbereidingstrajecten systematisch leiden tot onderschatte frictiekosten, dataverlies bij ICT-integratie en verminderde dienstverlening in de eerste jaren na fusie.
Bij de fusie tot gemeente Land van Cuijk (2022) bleek achteraf dat de tijdsdruk had geleid tot ernstige problemen met datakwaliteit. Het Beleidsplan 2023-2026 van die gemeente erkent zelf openlijk: 'De mogelijkheden van de inzet van betrouwbare data zijn beperkt. Nieuwe systemen moeten worden ingericht en gevuld, waarbij beschikbare data niet altijd een-op-een kunnen worden overgenomen.'
De indieners stellen dat er voor de gemeenten Duiven en Zevenaar geen sprake is van acute financiële noodzaak voor onmiddellijke fusie. Uit de jaarstukken 2024 blijkt dat beide gemeenten financieel gezond zijn: Duiven heeft een weerstandsratio van 5,53 (klasse A — uitstekend) en een lage schuldquote van slechts 12,4 procent. Zevenaar heeft een weerstandsratio van 2,85 (eveneens klasse A) en is in 2018 al gefuseerd met Rijnwaarden.
Geen afstel, wel realisme
De motie vraagt nadrukkelijk om uitstel, niet om afstel. "Wij zijn niet tegen samenwerking of zelfs fusie" benadrukken de indieners. "Wij zijn tegen de huidige planning. Een fusie is onomkeerbaar. Daar moeten we niet aan beginnen zonder voldoende voorbereidingstijd. Dat is geen vertraging, dat is verantwoordelijkheid nemen."
De motie is gisteren ingediend tijdens de raadsvergadering in Duiven. Vanavond, 27 mei is Zevenaar aan de beurt en morgen, 28 mei, Doesburg.