Oorlog komt Westervoorts klaslokaal binnen
Leerlingen ontmoeten 100-jarige bevrijder
WESTERVOORT - Deze week gebeurt er iets bijzonders in Westervoort. Geen standaard geschiedenisles uit een boek, maar een week waarin het verleden de klas binnenkomt. Leerlingen van 5 Westervoortse basisscholen duiken in de lokale oorlogsgeschiedenis, met als indrukwekkend hoogtepunt een ontmoeting met de 100-jarige Britse veteraan Arnold Walton.
Door Susan Wiendels
Walton maakte als lid van de Polar Bears in 1945 de oversteek van de IJssel mee. Op vrijdag 10 april is hij in het Theepaviljoen in het Horsterpark. Elke school krijgt daar een kwartier voor een korte, persoonlijke ontmoeting. Vragen liggen al klaar. Even oog in oog met iemand die de bevrijding hier zelf meemaakte.
Achter het initiatief staat Naomi de Leeuw-Berben. Zij vond dat het anders kon. “Herdenkingen zijn vaak indrukwekkend, maar het raakt niet altijd”, zegt ze. “Mensen zien jeeps en uniformen, maar kennen het verhaal erachter niet echt.”
Dus gooide ze het over een andere boeg. Deze week staat ze zelf voor de klas. Zonder PowerPoint, maar met een programma dat verrast en blijft hangen. En een link legt met de huidige tijd.
Op de ene school bouwen kinderen onder tijdsdruk een bunker van stapels dozen. Op de andere school ligt de focus op het aangaan van dilemma’s bij een evacuatie. Als je morgen weg moet, wat neem je mee? Wat laat je achter? Schakelen, twijfelen, kiezen. Even voelen hoe het is als niets meer vanzelfsprekend is.
Een indringend onderdeel van het educatieprogramma van Naomi is het verhaal van Gerda Keultjes-Bolck, haar buurvrouw. 86 jaar, opgegroeid aan de Heilweg, als kind midden in de oorlog. In een speciaal gemaakte film, vastgelegd door Maarten Moonen( FPS Media) vertelt ze geen groot heldenverhaal, maar juist iets kleins en menselijks: hoe haar familie moest vluchten en hoe de koeien werden verdeeld om ze te redden. Elk dier kreeg ergens een plek. Juist dat blijft hangen. Deze film is binnenkort ook beschikbaar op YouTube.
Berbens motivatie is persoonlijk. Ze groeide op op Bonaire, kwam in 2008 naar Nederland en ontdekte gaandeweg hoe weinig ze wist van de Nederlandse oorlogsgeschiedenis. “Als wij het al niet weten, hoe moeten onze kinderen het dan ooit begrijpen?”
Ze ziet ook duidelijke parallellen met nu. Discussies over noodpakketten doen haar denken aan toen. Met attributen van de Stichting Blij Groessen laat ze zien hoe zelfredzaam men destijds was zonder stroom. “Fruit werd gedroogd en groenten geweckt. Hier in Gelderland, met al die boerderijen, hadden mensen vaak meer toegang tot voedsel dan in de stad. Die voorbereiding maakte ze weerbaarder. Ik leer er zelf ook van. Misschien moet ik zelf ook maar eens leren wecken.”
Opvallend is dat het project grotendeels op eigen kracht van de grond kwam. De samenwerking met lokale partijen liep dit jaar niet vanzelf, maar inmiddels lijkt daar beweging in te komen. “De gemeente heeft aangegeven mee te willen denken over een vervolg bij de herdenking van Operatie Anger volgend jaar”, besluit ze.
