Wim van Heugten met het boek 'De Liemers, land van grenzen tussen Rijn en Oude IJssel'.
Wim van Heugten met het boek 'De Liemers, land van grenzen tussen Rijn en Oude IJssel'.

De Liemers, een bijzondere streek

'De Liemers, land van grenzen tussen Rijn en Oude IJssel'. Zo heet het boek dat is geschreven door oud-Duivenaar Wim van Heugten (van 1981 tot 2014, tegenwoordig woont Van Heugten in Ooij, een buurtschap in de gemeente Zevenaar) en Theo Salemink, inwoner van Oud-Zevenaar. Liefst 336 pagina's telt het rijk geïllustreerde boek (70 procent tekst, 30 procent beeld). We vroegen Wim van Heugten (69) naar het hoe en waarom van de totstandkoming.

Op de flaptekst staat dat het boek het verhaal van de Liemers wil vertellen. Denkt u dat dat verhaal interessant genoeg is voor een breed publiek?
Wim van Heugten: "Ik weet zeker dat dat zo is. Omdat De Liemers een heel bijzondere streek is. Een bijzondere grensstreek eigenlijk, die door de eeuwen heen heel verschillende invloedsferen heeft gekend. Die hebben de identiteit getekend."

Straks meer daarover. Waarom hebben Theo Salemink en u dit project opgepakt?
"Omdat we geïnteresseerd zijn in de cultuurhistorie van deze streek en omdat er nauwelijks boeken zijn over de Liemers. Het laatste serieuze boek dateert van 1953, het 'Gedenkboek De Liemers' van dr. J.H. van Heek. Theo en ik hebben beiden wel artikelen geschreven over het gebied voor allerlei tijdschriften, maar een samenhangend boek zoals dit ontbrak."

Dit is dus een soort standaardwerk geworden?
"Nee, dat nu ook weer niet. Daarvoor ontbreken te veel onderwerpen. Het is trouwens niet zo dat Theo Salemink en ik de enige auteurs zijn. In totaal hebben dertien schrijvers 25 hoofdstukken geproduceerd. Het zijn een soort essays. Beschouwende teksten van deskundige mensen over uiteenlopende onderwerpen tegen de achtergrond van de huidige tijd."

Welke onderwerpen komen aan bod?
"We beginnen het boek met een naamsverklaring van de Liemers. Daarna gaat het onder meer over het landschap en de geschiedenis, over religie, archeologie, de dijken en de strijd tegen het water, de mentaliteit, het Graafschap Bergh, de veranderingen in de agrarische sector, de economische ontwikkelingen, over mensen en hun herinneringen en over cultuur en kunst. Het lijkt nu misschien alsof het een verzameling losse artikelen is, maar dat is het niet. Er is wel degelijk samenhang."

U zegt dat onderwerpen ontbreken. Welke?
"Veel dikker dan het boek nu is kon het niet worden. We hebben echt moeten schrappen. In de teksten, maar we hebben ook hele onderwerpen moeten laten liggen. Onderwijs bijvoorbeeld komt niet aan bod en er staat niets in over wegverbindingen en veerponten. Ook de kastelen in de Liemers worden niet besproken, net als de opkomst van de fruitteelt, de schutterijen en alle coöperaties die je in het begin van de vorige eeuw in de Liemers had."

Misschien zijn dat onderwerpen voor een volgend boek.
"Dat zou kunnen, hoewel daar op dit moment geen plannen voor zijn."

Hoe lang hebben jullie aan dit boek gewerkt?
"In de zomer van 2016 hebben we het plan opgevat. Al met al een kleine drie jaar dus. Niet dag-in dag-uit uiteraard, maar de boel wel steeds aan de gang gehouden. We zijn tevreden, het resultaat mag er zijn."

Wat is uw achtergrond en die van Theo Salemink?
"Theo is professor in de theologie. Hij heeft gewerkt aan de universiteiten van Utrecht en Tilburg en heeft boeken geschreven over de christelijk sociale leer, antisemitisme, islam en boeddhisme. Zelf heb ik natuurkunde gestudeerd in Nijmegen. Later ben ik in Delft en Groningen gepromoveerd in de kernfysica. Ik heb gewerkt bij bedrijven als Shell, Billiton en TNO en later bij Universiteit Wageningen veel gedaan op het terrein van duurzaamheid."

Als ik u zo beluister is het geen boek voor in de strandstoel?
"Dat is maar hoe je het bekijkt. Interesse hebben in de streek de Liemers is het belangrijkste en die interesse moet verder gaan dan voor de kerktoren en de dorpspomp. We hebben het grotere verhaal willen vertellen in een breder verband. Maar misschien heeft u gelijk en is dit boek vooral besteed aan mensen die ook de weekendbijlagen van De Volkskrant en NRC doorspitten."

Tot slot, legt u nog eens uit waarom de Liemers een bijzondere streek is.
"Dat heeft voor een deel te maken met de geschiedenis. De verschillende invloedsferen die ik eerder noemde die de identiteit hebben getekend. Daarnaast is het landschap uniek, de combinatie van vlak land, rivieren en heuvels, net als de combinatie van oude ambachtsbedrijven en grote moderne industrieterreinen met internationale bedrijvigheid. Voor ons waren veel dingen ook nieuw. In die zin hebben we het maken van het boek ervaren als een soort ontdekkingsreis. Een reis die heel erg de moeite waard was en die een mooi boek heeft opgeleverd."

Het boek 'De Liemers, land van grenzen tussen Rijn en Oude IJssel' is verkrijgbaar bij de boekhandel. Prijs: 24,95 euro. Of online, onder meer bij bol.com.

Meer berichten